Iedereen weet het: slapen is goed voor je gezondheid. Maar waarom eigenlijk? Tijdens je slaap laad je op, je lichaam herstelt en je brein verwerkt de informatie en indrukken die je overdag hebt opgedaan. Het resultaat van je slaap zie je terug in je concentratie, stemming en weerstand.

Wie gezond slapen serieus neemt, merkt dat overdag. Daarom is het goed om te weten hoeveel rust bij jouw leeftijd past en hoeveel slaap jij persoonlijk nodig hebt . Ook bij langdurige slaapproblemen geeft inzicht in je slaapbehoefte meer grip op je gezondheid én op passende zorg. Een goede nachtrust geeft:

Minder kans op ongelukken
Goed slapen is bevorderlijk voor fysieke prestaties. Als je de hele dag in touw bent zorgt voldoende slaap er voor dat je voldoende kracht hebt en dat je reactietijd en nauwkeurigheid optimaal blijft. Je bent dus alerter als je goed geslapen hebt. Je kunt je beter focussen en daardoor heb je minder kans op ongelukken.

Minder kans op ziektes
Dat je sneller kou vat als je moe bent zal je misschien niet vreemd in de oren klinken. Maar ook serieuze aandoeningen als suikerziekte en hart en vaatziekten krijgen sneller grip op je als slecht slaapt. Uit onderzoek van het Amerikaanse National Center for Biotechnology Information blijkt dat korte slapers een aanmerkelijk groter risico hebben op hart en vaatziekten en beroertes, dan personen die 7 tot 8 uur per nacht sliepen. Maar ook het immuunsysteem wordt

Minder kans op depressie en stemmingswisselingen
Iedereen stapt wel eens met het verkeerde been uit bed. Hoe minder goed je slaapt hoe emotioneler je reageert en hoe minder je kan hebben. Onderzoek wijst uit dat als je moe bent je ook minde ontvankelijk bent voor sociale signalen van anderen. Als het slecht slapen lang duurt kan zelfs overgaan in depressiviteit.

Hoeveel slaap heb ik nodig?

Goede slaap betekent voldoende uren slaap van een goede kwaliteit. Voor iedereen is dat natuurlijk anders maar het ministerie van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) geeft wel een paar richtlijnen. Hoeveel slaap je nodig hebt, hangt onder andere af van je leeftijd. Baby’s hebben veel slaap nodig om zich lichamelijk en geestelijk te ontwikkelen. Naarmate je ouder wordt, verandert de hoeveelheid slaap die je nodig hebt om goed uit te rusten. Goed slapen begint met weten wat jouw lichaam nodig heeft.

Hoeveel slapen kinderen?

Pasgeboren baby’s slapen gemiddeld 14 tot 17 uur per etmaal. Hun biologische klok is nog volop in ontwikkeling, waardoor ze dag en nacht nog niet goed van elkaar onderscheiden. Regelmatig wakker worden hoort daar in deze fase bij. Baby’s van 4 tot 11 maanden hebben doorgaans 12 tot 15 uur slaap per dag nodig. Langzaam ontstaat er meer regelmaat in het slaapritme. Voor peuters van 1 tot 2 jaar ligt de aanbevolen slaapduur op 11 tot 14 uur per dag.

Kinderen tussen de 6 en 13 jaar hebben gemiddeld 9 tot 11 uur slaap per nacht nodig. Voor tieners van 14 tot 17 jaar wordt 8 tot 10 uur slaap aanbevolen. Voldoende nachtrust is belangrijk voor hun concentratie, leervermogen en emotioneel welzijn. Juist tijdens de groei en ontwikkeling speelt slaap een belangrijke rol.

Hoeveel zouden volwassenen en ouderen moeten slapen?

Voor de meeste volwassenen is 7 tot 9 uur slaap per nacht voldoende. De precieze slaapbehoefte verschilt per persoon en kan ook veranderen door bijvoorbeeld stress, lichamelijke inspanning of de zorg voor jonge kinderen. Sommige mensen functioneren goed met zeven uur slaap, terwijl anderen meer rust nodig hebben.

Bij mensen vanaf 65 jaar ligt de aanbevolen slaapduur meestal rond de 7 tot 8 uur per nacht. Hoewel het slaappatroon op latere leeftijd kan veranderen, blijft voldoende slaap belangrijk. Het ondersteunt onder meer het immuunsysteem en helpt je overdag alert en fit te blijven.

Luister naar je lichaam

De aanbevolen slaapduur per leeftijd biedt een goede richtlijn, maar is geen vaststaand gegeven voor iedereen. Niet alleen je leeftijd, maar ook je persoonlijke omstandigheden bepalen hoeveel slaap je nodig hebt. Word je doorgaans uitgerust wakker en kun je je overdag goed concentreren? Dan krijg je waarschijnlijk voldoende slaap. Blijf je ondanks voldoende uren moe, dan kan het zinvol zijn om je slaapgewoonten onder de loep te nemen.

Wat betekent goed slapen precies?

Goed slapen gaat om meer dan voldoende uren in bed doorbrengen. Ook de kwaliteit van je slaap is belangrijk. Je slaapt doorgaans goed als je binnen ongeveer een halfuur in slaap valt, niet vaak wakker wordt en je ’s ochtends uitgerust voelt. Daarnaast is het belangrijk dat je na het inslapen voldoende doorslaapt. Tijdens de nacht doorloop je verschillende slaapfasen: lichte slaap, diepe slaap en REM-slaap. Deze wisselen elkaar af in opeenvolgende slaapcycli en dragen elk op hun eigen manier bij aan herstel. Ook de slaapefficiëntie speelt een rol. Dit is de verhouding tussen de tijd die je in bed doorbrengt en de tijd die je daadwerkelijk slaapt.

Volgens de National Sleep Foundation (NSF) zijn onder meer de volgende kenmerken aanwijzingen voor een goede nachtrust:

  • Je wordt hooguit één keer per nacht wakker.
  • Als je wakker wordt, lig je niet langer dan twintig minuten wakker.
  • Je valt binnen dertig minuten in slaap.

Deze richtlijnen geven een indicatie, maar niet iedereen slaapt op dezelfde manier. Af en toe wakker worden is bijvoorbeeld heel normaal. Vaste bedtijden, een rustige slaapkamer en voldoende ontspanning voor het slapengaan kunnen helpen om je slaapkwaliteit te verbeteren. Blijf je langere tijd slecht slapen, bespreek dit dan met je huisarts. Die kan met je kijken naar mogelijke oorzaken en passende vervolgstappen.

Wat beïnvloedt je slaapbehoefte?

Hoeveel slaap je nodig hebt, verschilt per persoon. Je leeftijd speelt een rol, maar ook erfelijke aanleg, stress, voeding, beweging en je dagelijkse gewoonten beïnvloeden je slaap. Sommige mensen hebben van nature meer slaap nodig dan anderen. Stress en slaap hangen nauw met elkaar samen. Als je overdag veel spanning ervaart, kan het moeilijker zijn om ’s avonds tot rust te komen. Ook je eet- en drinkgewoonten kunnen invloed hebben. Cafeïne laat op de dag kan je wakker houden en zware maaltijden vlak voor het slapengaan kunnen je nachtrust verstoren. Daarnaast kan het blauwe licht van telefoons en tablets je biologische klok beïnvloeden, vooral wanneer je deze apparaten vlak voor bedtijd gebruikt. Ook leeftijd speelt mee: naarmate je ouder wordt, verandert je biologische klok en kan je slaapritme verschuiven. Een enkele slechte nacht is meestal geen reden tot zorg. Heb je wekenlang slaapproblemen of ben je overdag voortdurend moe? Dan is het verstandig om medisch advies te vragen.

Wat gebeurt er als je te weinig slaapt?

Een tekort aan slaap kan al na één nacht merkbaar zijn. Je kunt je minder goed concentreren, trager reageren en sneller geïrriteerd raken. Ook kan het lastiger zijn om informatie te onthouden of beslissingen te nemen. Wanneer je langere tijd te weinig slaapt, kunnen de gevolgen groter worden. Langdurig slaaptekort hangt samen met een verminderde weerstand, meer stress en een verhoogd risico op verschillende lichamelijke en mentale gezondheidsproblemen. Ook hormonen die je eetlust reguleren, kunnen worden beïnvloed. Hierdoor kun je meer trek krijgen of veranderingen in je eetpatroon ervaren.

De gevolgen van slaaptekort kunnen zich geleidelijk opstapelen. Je merkt bijvoorbeeld dat je minder energie hebt, sneller prikkelbaar bent of overdag moeite hebt om alert te blijven. Slaap je regelmatig slecht of blijf je vermoeid, ook als je voldoende uren in bed ligt? Dan is het verstandig om de oorzaak te laten onderzoeken. Zo kun je gericht werken aan een betere nachtrust en je dagelijkse energieniveau.

Er zijn dus meer dan een reden waarom slaap belangrijk is. Heb je last van slapeloosheid? Onderneem actie. Lees meer in het artikel ‘Stap voor stap naar een goede nachtrust’